ဘက်ထရီနှင့် အီလက်ထရွန်းနစ်ထိန်းချုပ်မှုနည်းပညာအသစ်များ တိုးတက်လာခြင်းနှင့်အတူ brushless DC မော်တာ၏ ဒီဇိုင်းနှင့် ထုတ်လုပ်မှုကုန်ကျစရိတ်ကို သိသိသာသာလျှော့ချနိုင်ခဲ့ပြီး brushless DC မော်တာလိုအပ်သော အဆင်ပြေသော အားပြန်သွင်းနိုင်သောကိရိယာများကို ပိုမိုရေပန်းစားလာကာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးချလာခဲ့ပါသည်။ ၎င်းကို စက်မှုလုပ်ငန်းထုတ်လုပ်မှု၊ တပ်ဆင်ခြင်းနှင့် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းခြင်းလုပ်ငန်းများတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်အသုံးပြုကြပြီး အထူးသဖြင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့်အတူ အိမ်သုံးလိုအပ်ချက်လည်း ပိုမိုမြင့်မားလာပြီး နှစ်စဉ်တိုးတက်မှုနှုန်းသည် အခြားစက်မှုလုပ်ငန်းများထက် သိသိသာသာမြင့်မားပါသည်။
၂။ အဆင်ပြေသော အားပြန်သွင်းနိုင်သော လျှပ်စစ်ကိရိယာ မော်တာ အသုံးချမှု အမျိုးအစား
၂.၁ ဘရက်ရှ်ပါ DC မော်တာ
ရိုးရာ brushless DC မော်တာဖွဲ့စည်းပုံတွင် rotor (shaft၊ iron core၊ winding၊ commutator၊ bearing)၊ stator (casing၊ magnet၊ end cap စသည်)၊ carbon brush assembly၊ carbon brush arm နှင့် အခြားအစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သည်။
အလုပ်လုပ်ပုံ အခြေခံမူ- brushed DC မော်တာ၏ stator ကို fixed main pole (magnet) နှင့် brush ဖြင့် တပ်ဆင်ထားပြီး rotor ကို armature winding နှင့် commutator ဖြင့် တပ်ဆင်ထားသည်။ DC power supply မှ လျှပ်စစ်စွမ်းအင်သည် carbon brush နှင့် commutator မှတစ်ဆင့် armature winding ထဲသို့ ဝင်ရောက်ကာ armature current ကို ထုတ်ပေးသည်။ armature current မှ ထုတ်လုပ်သော သံလိုက်စက်ကွင်းသည် main magnetic field နှင့် အပြန်အလှန် သက်ရောက်မှုရှိပြီး electromagnetic torque ကို ထုတ်ပေးသောကြောင့် မော်တာသည် လည်ပတ်ပြီး load ကို မောင်းနှင်သည်။
အားနည်းချက်များ- ကာဗွန်ဘရက်ရှ်နှင့် commutator ရှိနေခြင်းကြောင့် ဘရက်ရှ်မော်တာ၏ ယုံကြည်စိတ်ချရမှု ညံ့ဖျင်းပြီး ချို့ယွင်းမှု၊ လျှပ်စီးကြောင်း မတည်ငြိမ်မှု၊ သက်တမ်းတိုတောင်းမှုနှင့် commutator မီးပွားများကြောင့် လျှပ်စစ်သံလိုက် အနှောင့်အယှက်များ ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။
၂.၂ ဘရပ်ရှ်မဲ့ DC မော်တာ
ရိုးရာ brushless DC မော်တာဖွဲ့စည်းပုံတွင် မော်တာ rotor (shaft၊ သံအူတိုင်၊ သံလိုက်၊ bearing)၊ stator (casing၊ သံအူတိုင်၊ winding၊ sensor၊ end cover စသည်) နှင့် controller အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သည်။
အလုပ်လုပ်ပုံ အခြေခံမူ- Brushless DC မော်တာတွင် မော်တာကိုယ်ထည်နှင့် ဒရိုင်ဘာပါဝင်ပြီး ၎င်းသည် ပုံမှန်မက်ချထရွန်းနစ်ထုတ်ကုန်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အလုပ်လုပ်ပုံ အခြေခံမူသည် ဘရက်ရှ်မော်တာနှင့် အတူတူပင်ဖြစ်သော်လည်း ရိုးရာ commutator နှင့် ကာဗွန်ဘရက်ရှ်ကို position sensor နှင့် control line ဖြင့် အစားထိုးပြီး လျှပ်စီးကြောင်း၏ ဦးတည်ရာကို sensing signal မှထုတ်ပေးသော control command ဖြင့် ပြောင်းလဲကာ commutation လုပ်ဆောင်ချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်ပေးသောကြောင့် မော်တာ၏ လျှပ်စစ်သံလိုက် torque နှင့် စတီယာရင်ကို စဉ်ဆက်မပြတ်ရရှိစေပြီး မော်တာကို လည်ပတ်စေသည်။
ပါဝါကိရိယာများတွင် brushless DC မော်တာအား ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း
၃။ BLDC မော်တာအသုံးချမှု၏ အားသာချက်များနှင့် အားနည်းချက်များ
၃.၁ BLDC မော်တာ၏ အားသာချက်များ-
၃.၁.၁ ရိုးရှင်းသောဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ယုံကြည်စိတ်ချရသောအရည်အသွေး-
commutator၊ ကာဗွန်ဘရက်ရှ်၊ ဘရက်ရှ်လက်မောင်းနှင့် အခြားအစိတ်အပိုင်းများကို ပယ်ဖျက်ပါ၊ commutator ဂဟေဆက်ခြင်း မလိုအပ်ပါ၊ အပြီးသတ်လုပ်ငန်းစဉ်။
၃.၁.၂ ရှည်လျားသော ဝန်ဆောင်မှုသက်တမ်း-
ရိုးရာ commutator ဖွဲ့စည်းပုံကို အစားထိုးရန် အီလက်ထရွန်းနစ် အစိတ်အပိုင်းများကို အသုံးပြုခြင်း၊ ကာဗွန်ဘရက်ရှ်နှင့် commutator commutator မီးပွားခြင်း၊ စက်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဟောင်းနွမ်းခြင်းနှင့် သက်တမ်းတိုတောင်းခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အခြားပြဿနာများကြောင့် မော်တာကို ဖယ်ရှားပေးခြင်းဖြင့် မော်တာသက်တမ်းကို အဆပေါင်းများစွာ တိုးမြှင့်ပေးပါသည်။
၃.၁.၃ တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်ပြီး မြင့်မားသော စွမ်းဆောင်ရည်-
ကာဗွန်ဘရက်ရှ်နှင့် commutator တည်ဆောက်ပုံ မပါဝင်သောကြောင့် ကာဗွန်ဘရက်ရှ်နှင့် commutator အကြား commutator မီးပွားနှင့် စက်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပွတ်တိုက်မှုကို ရှောင်ရှားပြီး ဆူညံသံ၊ အပူ၊ မော်တာစွမ်းအင် ဆုံးရှုံးမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေကာ မော်တာ၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို လျော့ကျစေပါသည်။ ဘရပ်ရှ်မဲ့ DC မော်တာ စွမ်းဆောင်ရည်မှာ 60~70% ရှိပြီး ဘရပ်ရှ်မဲ့ DC မော်တာ စွမ်းဆောင်ရည်မှာ 75~90% ရရှိနိုင်ပါသည်။
၃.၁.၄ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော မြန်နှုန်းထိန်းညှိမှုနှင့် ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်းများ-
တိကျသော အီလက်ထရွန်းနစ် အစိတ်အပိုင်းများနှင့် အာရုံခံကိရိယာများသည် မော်တာ၏ အထွက်အမြန်နှုန်း၊ လိမ်အားနှင့် အနေအထားကို တိကျစွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး ဉာဏ်ရည်ထက်မြက်ပြီး ဘက်စုံအသုံးဝင်မှုကို ဖော်ဆောင်ပေးပါသည်။
ပို့စ်တင်ချိန်: ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၉ ရက်